روز ۱۴ فوريه ی هر سال در بلاد فرنگ روزی شاد و ويژه به نام والنتين (Valentine) نامگزاری شده است. در اين روز مردم به جنس مخالف خود پيشکی به نشانه ی عشق داده و از آنها بخاطر مهربانی و عشقشان قدردانی ميکنند. اين جشن از نظر زمان و چگونگی شباهت بسياری به يکی از جشنهای ايرانيان دارد.

گفته ميشود که "در قرن سوم ميلادي كه برابر است با نخستين سالهای امپراطوري ساساني در ايران، در روم باستان فرمانروايي بوده بنام كلوديوس دوم.

كلوديوس عقايد عجيبي داشته از جمله اينكه سربازي كه مجرد باشد خوب خواهد جنگيد . از اين رو ازدواج را براي سربازان امپراطوري روم قدغن مي كند.

كلوديوس به قدري بي رحم و فرمانش به اندازه اي قاطع بود كه هيچ كس جرات كمك به ازدواج سربازان را نداشت. اما كشيشي به نام والنتيوس(والنتاين)،مخفيانه عقد سربازان رومي را با دختران محبوبشان جاري مي كرد.

كلوديوس دوم از اين جريان خبردار مي شود و دستور مي دهد كه والنتاين را به زندان بيندازند و سنت والنتاين در زندان عاشق دختر زندانبان مي شود.

سرانجام كشيش به جرم جاري كردن عقد عشاق،با قلبي عاشق اعدام مي شود...بنابراين او را به عنوان فدايي وشهيد راه عشق مي دانند و از آن زمان نهاد و سمبلي مي شود براي عشق!"

ولی از ديگر سو جالب است بدانيد كه اين روز در تقويم جديد ايراني دقيقا مصادف است با ۲۹ بهمن، يعني تنها ۳ روز پس از جشن والنتاين در کشورهای مسيحی و اين روز "سپندار مذگان" يا "اسفندار مذگان" نام داشته است.

فلسفه بزرگداشتن اين روز به عنوان "روز عشق" به اين صورت است كه در ايران باستان هر ماه را سي روز حساب مي كردند و هر يک از ۱۲ ماه و ۳۰ روز برای خودشان نام ويژه ای داشتند.

بدين ترتيب در هر ماه، يك بار، نام روز و ماه يكي مي شده است كه در همان روزی كه نامش با نام همان ماه يکی بود جشني ترتيب مي دادند. مثلا شانزدهمين روز هر ماه مهر نام داشت و كه در ماه مهر، "مهرگان" لقب مي گرفت. همين طور روز پنجم هر ماه سپندار مذ يا اسفندار مذ نام داشت كه در ماه دوازدهم سال كه آن هم اسفندار مذ نام داشت، جشني با همين عنوان می گرفتند.

گفتنی است که سپندار مذ لقب زمين است. يعني گستراننده، مقدس و فروتن و زمين نماد عشق است چون با فروتني، تواضع و گذشت به همه عشق مي ورزد. زشت و زيبا را به يك چشم مي نگرد و همه را چون مادري در دامان پر مهر خود امان مي دهد و به همين دليل در فرهنگ باستان اسپندار مذگان را بعنوان نماد عشق مي پنداشتند.

سپندار مذگان جشن زمين و گرامي داشت عشق است كه هر دو در كنار هم معنا پيدا مي كردند. در اين روز زنان به شوهران خود با مهربانی پيشکشی مي دادند. مردان نيز زنان و دختران را بزرگ داشته و به آنها هديه داده و از آنها پيروی می كردند.

فرهنگ باستانی ايران بر اساس شادی و نيرو دادن به بشر و برابری حقوق زنان و مردان بوده است و به همين دليل به کوچکترين بهانه ای شادی و سپاسگزاری از همنوعان در برنامه ی کار قرار ميگرفت.